تأثیر خلافی بر بیمه خودرو: آیا جریمه پرداخت‌نشده روی بیمه تأثیرگذار است؟
کلی جریمه پرداخت‌نشده دارید و نگرانید که هر آن پلیس متوجه شود و خودرو را توقیف کند. آیا در این شرایط می‌توان برای تمدید یا خرید بیمه خودرو اقدام کرد؟ آیا جرایم پرداخت‌نشده روی بیمه اثر منفی می‌گذارند؟ در این مطلب قصد داریم به تأثیر خلافی بر بیمه خودرو بپردازیم.
تأثیر خلافی بر بیمه خودرو چگونه است؟
با استعلام خلافی خودرو و پرداخت به‌موقع بدهی خود می‌توانیم مانع از انباشت آن شویم. اما خلافی پرداخت‌نشده در حال حاضر اثر مستقیمی روی صدور یا عدم صدور بیمه‌نامه ندارد. یعنی برای خرید یا تمدید بیمه از متقاضی برگه عدم خلافی نمی‌خواهند. خود شرکت‌های بیمه هم در حال حاضر به سیستم پلیس راهور دسترسی ندارند.
حساسیت بیمه وقتی زیاد می‌شود که تخلف راننده منجر به پیشامد تصادف شده باشد. نوع تخلف روی موضوع پرداخت خسارت اثر می‌گذارد. برای مثال اگر مستی راننده عامل حادثه باشد، بیمه شخص ثالث خسارت افراد آسیب‌دیده را می‌پردازد اما حق رجوع دارد و بیمه‌گزار باید مبلغ را به شرکت عودت دهد.
از طرفی هرچه سوابق تصادف و دریافت خسارت‌های فرد بیشتر باشد، ریسک بالاتری محسوب می‌شود. ممکن است شرکت‌ها از صدور بیمه‌نامه خودداری کنند یا محدودیت‌هایی برای آن در نظر بگیرند. البته اگر در مدت اعتبار بیمه‌نامه از شرکت، خسارت دریافت کنیم، هنگام تمدید از تخفیف عدم خسارت ما کاسته می‌شود و حق بیمه‌مان افزایش می‌یابد.
نکته: در صورت عدم استفاده از بیمه به ما تخفیف عدم خسارت تعلق می‌گیرد که در سال اول ۵ درصد است و بعد از آن هر سال به‌صورت پلکانی به میزان ۵ درصد زیاد می‌شود. این تخفیفات بیمه حداکثر ۱۴ سال و تا ۷۰ درصد ادامه پیدا می‌کند. اما با هر بار استفاده از بیمه از میزان آن‌ها کاسته می‌شود.
تأثیر خلافی بر بیمه خودرو در سال ۱۴۰۵ مشهود خواهد بود
در تبصره یک ماده ۱۸ قانون بیمه این‌‌طور آمده که بیمه مرکزی موظف است با همکاری نیروی انتظامی، امکان صدور بیمه نامه براساس ویژگی‌های راننده را فراهم کند.
طبق اظهارات رئیس کل بیمه مرکزی از سال جدید قرار است بیمه شخص ثالث «راننده‌محور» شود. به این معنا که علاوه بر ویژگی‌های خودرو، رفتار راننده هم در محاسبه نرخ بیمه لحاظ گردد. با اجرایی‌شدن این قانون، بیمه‌نامه به نام راننده صادر می‌شود و سوابق تخلفات او در مبلغ حق بیمه اثر می‌گذارد. قدر مسلم رانندۀ کم‌خطر حق بیمه کمتر و رانندۀ پرخطر حق بیمه بالاتری می‌پردازد.
این طرح هنوز ابهامات و چالش‌های زیادی به همراه دارد؛ برای مثال:
باید بین سامانه بیمه و راهور اتصالی امن و پایدار برقرار باشد تا هنگام صدور بیمه معطلی و اشتباه محاسباتی رخ ندهد.
باید فاکتورها و شاخص‌های شفافی برای افزایش یا کاهش قیمت بیمه تعریف شود و روشن باشد که عواملی مثل سن راننده، نوع گواهینامه، نمره منفی و نوع تخلفات رانندگی چه ضریبی دارند.
از طرفی در برخی خانواده‌ها یک ماشین و چند راننده وجود دارد. آیا می‌توان چند راننده را هم‌زمان ارزیابی کرد؟
اما در حالت کلی با این طرح، تأثیر خلافی بر بیمه خودرو به شکلی مشخص و مستقیم خود را نشان می‌دهد. هر خلافی که مرتکب می‌شویم در سوابق رانندگی ما ثبت می‌شود و برای شرکت‌های بیمه قابل مشاهده خواهد بود. تکرار مکرر تخلفات حادثه‌سازی مثل سرعت غیرمجاز برای آن‌ها یک زنگ خطر محسوب می‌شود و می‌توانند با حق بیمه بیشتر، ریسک پیش روی خود را کاهش دهند.
عواقب تأخیر در پرداخت خلافی
تأخیر در پرداخت خلافی شاید فعلا در بیمه‌نامه ما اثری نداشته باشد، اما ممکن است ما را به دردسر بیندازد. موارد زیر از جمله چالش‌هایی هستند که با آن‌ها مواجه می‌شویم:
توقیف خودرو
اگر مجموع خلافی خودرو به ۵ میلیون تومان برسد و پلیس متوجه موضوع شود، خودرو را می‌خواباند. آن وقت باید علاوه بر تسویه مبلغ جرایم، هزینه جرثقیل و پارکینگ را هم بپردازیم تا بتوانیم خودرو را ترخیص کنیم.
دوبرابرشدن جریمه‌ها
جریمه‌های تسلیمی، الصاقی و خودداری را باید ظرف مدت ۶۰ روز پرداخت کنیم. در غیر این صورت مبلغ آن‌ها به‌طور خودکار در سیستم ۲ برابر می‌شود و به این ترتیب در پایان ناچار به پرداخت هزینه‌های اضافی خواهیم بود.
عدم امکان انجام فرایندهای اداری
هنگام معامله خودرو یا تعویض پلاک حتما باید برگه عدم خلافی ارائه شود. در صورت وجود بدهی امکان انجام این فرایندها ممکن نخواهد بود.
عواقب تأخیر در تمدید بیمه شخص ثالث
بیمه خودرو را هم باید به‌موقع تمدید کنیم اگر این کار را پشت گوش بیندازیم با بازخورد پلیس و بیمه مرکزی مواجه می‌شویم:
جریمه و توقیف خودرو
در صورت نداشتن بیمه معتبر، پلیس راهور برای ما جریمه رد می‌کند و می‌تواند خودرو را به پارکینگ انتقال دهد.
جریمه دیرکرد
بیمه مرکزی هم در این شرایط برای بیمه‌گزار جریمه دیرکرد در نظر می‌گیرد. این جریمه به صورت روزانه محاسبه می‌شود و به ازای هر روز تأخیر مبلغ آن افزایش می‌یابد. برای اینکه بدانیم مبلغ آن چقدر است فقط باید حق بیمه پایه هر وسیله نقلیه را به ۳۶۵ تقسیم کنیم.
گاهی بیمه مرکزی و پلیس راهور به مناسبت‌هایی مثل نیمه شعبان یا دهه فجر این جریمه‌های دیرکرد بیمه و خلافی را می‌بخشند. یعنی در مهلت بخشودگی اگر شخصی برای تمدید بیمه یا پرداخت خلافی خود اقدام کند، دیگر لازم نیست هزینه اضافه‌ای بپردازد. ممکن است در پایان سال ۱۴۰۴ هم چنین طرحی داشته باشیم. بهتر است از اخبار پیگیر باشیم تا در صورت اجرای آن فرصت را از دست ندهیم.
حرف آخر
در حال حاضر، تأثیر خلافی بر بیمه خودرو به‌صورت مستقیم نیست؛ یعنی داشتن جریمه پرداخت‌نشده مانع از خرید یا تمدید بیمه شخص ثالث یا بدنه نمی‌شود و شرکت‌های بیمه برای صدور بیمه‌نامه، برگه عدم خلافی مطالبه نمی‌کنند. با این وجود سوابق تصادف و دریافت خسارت از بیمه می‌تواند باعث کاهش تخفیف عدم خسارت و افزایش حق بیمه در تمدیدهای بعدی شود.
البته با توجه به برنامه‌های اعلام‌شده بیمه مرکزی برای حرکت به سمت بیمه راننده‌محور، این احتمال وجود دارد که خلافی بر بیمه خودرو تأثیر بگذارد و رفتار رانندگی و تخلفات ثبت‌شده راننده در تعیین نرخ بیمه نقش داشته باشد. در آینده مدیریت و پرداخت به‌موقع جرایم برای کاهش هزینه‌های بیمه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.